Đây là câu chuyện mà thế
giới sẽ bàn, tiếp theo câu
chuyện nổ dàn khoan dầu ở Mỹ
và mới đây nổ nhà máy điện
hạt nhân ở Nhật.
Nhu
cầu năng lượng thế giới ngày
càng tăng do những quan niệm
kinh tế hiện đại kích thích
người ta tiêu dùng càng
nhiều. Có kích cầu, có tăng
sức mua, có sớm vứt đồ cũ bỏ
tiền ra tậu đồ mới, th́ kinh
tế mới phát triển.
Điều
này rơ ràng là trái quan
niệm của đạo Phật là kiềm
muốn, hạn chế dục lạc, là
thiểu dục, là tri túc, là an
bần lạc đạo…
V́ thế
có những người đi cải đạo
lợi dụng điều đó, thuyết
giáo rằng đạo Phật là đạo
của … nhà nghèo (!), c̣n
theo đạo của họ là đạo làm
giàu. Ở đó, người ta được
khuyên là cứ hưởng thụ thỏa
thích, tất nhiên là không
quên cảm tạ thượng đế đă ban
cho…
V́ vậy,
ở nhiều nước, ngân hàng cho
mọi người mượn tiền để xài.
Áo chưa cũ nhưng chỉ không
vừa ư đă cho vào thùng rác (chứ
không làm nùi giẻ), điện
thoại vài ba tuần đổi theo
mốt một lần.
Người
giàu xài tiền của theo kiểu
người giàu. Người nghèo xài
theo kiểu người nghèo. Quan
điểm của đạo Phật như đă nói
ở trên trở nên lạc hậu đối
với số không ít người.
Người
giàu lại càng không tán
thành thiểu dục. Có tiền
không xài th́ để làm ǵ?
Nhưng
bụi phóng xạ cũng như thảm
họa dầu tràn không trừ một
ai. Ở Nhật, giàu cách mấy
th́ bụi phóng xạ cũng không
tha. Ai nấy đều sợ hăi sau
tai nạn hạt nhân và chính
phủ phải đóng cửa hàng loạt
nhà máy điện.
Hồi
tiếp theo là cả thế giới
rung động. Nhiều kế hoạch
xây dựng nhà máy điện hạt
nhân đă bị đ́nh chỉ. Nhiều
nhà máy điện hạt nhân chắc
chắn đóng cửa sau đợt kiểm
tra dưới áp lực của sự sợ
hăi.
Không
dùng điện hạt nhân th́ quay
lại dùng điện chạy bằng dầu
khí? Nhưng bài học nổ dàn
khoan dầu ở nước Mỹ vẫn làm
cho người ta chưa hết bàng
hoàng, cái tḥng lọng khủng
hoảng năng lượng đang thít
lại dần dần quanh con người.
Hai
thách thức hàng đầu của Mỹ
và Nhật sau thế chiến thứ
hai, theo đánh giá của chính
tổng thổng Mỹ và thủ tướng
Nhật, là hai thảm kịch do
chính nhu cầu của con người
gây ra.
Trở
lại dùng điện chạy bằng than
đá?
Thảm
họa biến đổi khí hậu, hâm
nóng toàn cầu từ khí CO do
đốt than đá cũng là một thứ
tḥng lọng khác, mà ai cũng
biết là việc chết dần của
hành tinh.
Con
người bế tắc?
Cách
sống kích cầu đă h́nh thành
những sợi dây tḥng lọng
thít lại quanh ḿnh. Cái cảm
hứng ở Nhật khi có nhiều
người đi làm bằng máy bay
riêng, cái cảm hứng của
người Việt khi vứt bỏ xe
đạp, xe đạp máy (như Mô-by-lết),
để dùng Cub, Dream, rồi bỏ
cả Dream lên Dylan, @, rồi
lên đến Camry, Ford Everest…
sẽ c̣n không trước cơn khủng
hoảng năng lượng sắp tới?
Khủng
hoảng năng lượng không chỉ
là nổ dàn khoan dầu, nổ nhà
máy điện hạt nhân, mà là
nguy cơ bắn giết nhau để
tranh giành từng thùng dầu,
để thỏa cơn khát vàng đen
phục vụ tiêu xài.
Người
ta đă chuẩn bị hải quân để
hộ tống tàu dầu, đă tranh
căi liên tục và đă thường
xuyên va chạm do những vùng
biển mà mọi người nghĩ là
dầu và khí rất nhiều ở dưới,
cũng như trên mặt là đường
hàng hải năng lượng.
Chiến
tranh th́ có kẻ thắng người
bại. Nhưng nổ nhà máy điện
hạt nhân chẳng hạn th́ các
nước trong khu vực và thậm
chí cả những nước cách xa
nửa ṿng trái đất cũng là kẻ
chiến bại v́ bụi phóng xạ có
thể bám trên thân máy bay,
trên vỏ tàu, len vào
công-ten-nơ, thấm vào thực
phẩm đi khắp toàn cầu.
Con
người trong niềm kiêu hănh
của ḿnh đă đi đến chỗ không
chốn nương thân trên hành
tinh nhiễm độc và bốc cháy,
sẽ suy nghĩ ǵ về đạo làm
giàu, đạo tiêu xài, so với
đạo thiểu dục, đạo an bần,
đạo tri túc.
Chính
lúc này là lúc mà chúng ta
đem ra so sánh những quan
niệm khác nhau đó, rồi chiêm
nghiệm lời Phật về tư duy xa
rời dục lạc, giải phóng khỏi
ḷng tham và sự mê muội.
Không
tham cầu không chạy theo vật
dục như lời Phật dạy ắt con
người dần dần đặt được gánh
nặng khủng hoảng năng lượng
xuống, đưa nhân loại ra khỏi
hiểm họa chiến tranh giành
giựt dầu hỏa, đổ máu để có
dầu, có điện mà xài.
Mong
rằng bài viết này sẽ cung
cấp những suy nghĩ, những tư
liệu để những người
con Phật có thể chia sẻ với
thân hữu quanh ḿnh về quan
niệm không tham dục của nhà
Phật, về cách sống Phật, một
cách sống không đưa tới
những thứ khủng hoảng, trong
đó có khủng hoảng năng
lượng.
MT